Zakenmaat documentatie handleiding
Tijd en geld

Belasting

Weet hoeveel je opzij zet, en wat er niet in dat getal zit.

Het tabblad Belasting laat zien wat er van je winst overblijft als de inkomstenbelasting en de zorgverzekeringswet eraf zijn. Bedoeld om te weten hoeveel je opzij moet zetten, zodat je in het voorjaar niet schrikt. Wat de app daarvoor over jou moet weten, vul je niet op het scherm zelf in maar in de lade Fiscaal, die je opent met Fiscale instellingen rechtsboven of met Aanpassen verderop. Dezelfde velden staan ook op Instellingen › Belasting. Dat staat onderaan beschreven.

Lees dit eerst

Dit is een schatting en geen aangifte. Zakenmaat rekent met de gepubliceerde tarieven van een jaar en met de gegevens die jij invult, maar hij kent je situatie niet: geen partner, geen hypotheek, geen andere inkomsten die je niet zelf hebt ingevoerd, geen bijzondere regelingen.

Gebruik dit getal om te reserveren, niet om aan te geven. Controleer het met je boekhouder voordat je iets doorgeeft aan de Belastingdienst. De app zegt dit zelf ook, en dat is geen formaliteit: onder de tegels staat een vaste regel die begint met de bedragen waar hij over gaat, “Inkomstenbelasting, Zorgverzekeringswet en Netto uit onderneming: een indicatie op je eigen cijfers en de tarieven van 2026, geen fiscaal advies. Controleer de bedragen met je boekhouder voordat je ze doorgeeft aan de Belastingdienst.” Rekent de app met de tarieven van een eerder jaar, dan staat er ook “De tarieven van {jaar} zijn nog niet bekend.” in.

Dezelfde regel staat overal waar de app belasting of btw raamt, steeds met het label van de bedragen ervoor: hier bij Btw per kwartaal en onder de grafiek op Instellingen › Belasting, en verder op Kilometers, het Overzicht van Financieel, Facturen en het dashboard.

Het venster Over deze bedragen

De eerste keer dat je zo’n raming ziet, op welk scherm ook, opent er een venster in het midden met de kop Over deze bedragen: “Deze bedragen zijn ramingen op basis van je administratie en je instellingen. Andere inkomsten en je persoonlijke situatie kunnen de uitkomst veranderen. Zakenmaat doet geen aangifte. Controleer de aannames en de uitkomst voor je ze gebruikt om belasting te betalen of aangifte te doen.” Je komt er alleen uit met Ik begrijp het: een kruisje is er niet, en Escape of een klik ernaast doen niets.

Na die klik komt het venster niet meer terug, ook niet op een andere computer, tot de uitleg een nieuwe versie krijgt. De klik wordt vastgelegd als kennisneming, geen akkoord, zie Account en werkruimte. Lukt het opslaan niet, dan gaat het venster toch dicht en staat onder de regel “Dat is niet opgeslagen, dus je ziet deze uitleg de volgende keer weer.” Staat Financieel uit, dan zie je geen ramingen en ook dit venster niet.

In een werkruimte met een team ziet alleen de eigenaar dit tabblad en Instellingen › Belasting. Zit er meer dan één persoon in de werkruimte, ook iemand die er inmiddels uit is, dan staat er: “Deze berekening gaat over jouw inkomstenbelasting als eenmanszaak. Loonkosten van medewerkers rekent hij niet mee.” Je AI krijgt die zin ook mee als hij je belastingstand opvraagt.

Belasting hoort bij Financieel. Staat Financieel uit, dan zijn dit tabblad en Instellingen › Belasting er niet. Staat Kilometers uit, dan tellen je ritten niet mee in je winst, en schat dit scherm je belasting dus hoger. Zie Onderdelen uitzetten.

Bovenaan: het jaar

Het scherm hangt onder Financieel, met de tabbladen Overzicht, Facturen, Offertes, Rendement, Kosten, Kilometers en Belasting; welke jij ziet hangt af van je rechten en je onderdelen. De titel is Belasting, en daaronder staat in één zin naar welk jaar je kijkt en met de tarieven van welk jaar er gerekend is: “Wat je in {jaar} overhoudt na belasting, met de tarieven van dat jaar.” Op een telefoon of tablet, smaller dan 900 pixels, staat op de plek van die zin de jaarkeuze.

Daaronder kies je het jaar met twee pijlen. De app kent de tarieven van 2024, 2025 en 2026, en het lopende jaar staat er altijd tussen, ook als de tarieven ervan nog niet in de app staan. Verder dan die jaren gaan de pijlen niet. Kijk je naar een ander jaar dan het lopende, dan staat er een knop Nu naast, die je terugbrengt.

Elk jaar heeft eigen schijven, eigen kortingen en een eigen zelfstandigenaftrek, dus dezelfde winst geeft in twee jaren een ander bedrag. Staan de tarieven van een jaar nog niet in de app, wat vooral begin januari speelt, dan rekent hij met die van het laatst bekende jaar. Dat verzwijgt hij niet: de zin onder de kop zegt het, de vaste regel onder de bedragen ook (“De tarieven van {jaar} zijn nog niet bekend.”), er staat een signaal over, en de kaart met tarieven onderaan draagt het jaar waarmee echt gerekend is. Het rekenwerk klopt dan, maar op verouderde tarieven, dus houd op zo’n schatting wat marge aan.

Signalen bij je belasting

Onder de jaarkeuze staan de signalen. Ze verschijnen alleen als ze op jouw cijfers van dat jaar van toepassing zijn:

  • De tarieven van het jaar staan nog niet in de app, en alles is gerekend met die van een eerder jaar.
  • Er staat over dat jaar nog niets in de boeken, geen omzet en geen kosten. Alles eronder is dan de stand bij nul winst.
  • Er is wel omzet maar er zijn geen zakelijke kosten geboekt. Je winst staat dan te hoog, en de belasting die eruit volgt ook.
  • Je winst is negatief. In het lopende jaar komt dat meestal doordat je kosten al voor het hele jaar geboekt staan en je omzet nog niet; het signaal verwijst dan naar het blok met de projectie. Over een voorbij jaar zegt het hoeveel de mkb-winstvrijstelling je verlies verkleint.
  • De heffingskortingen zijn hoger dan de belasting uit de schijven, dus je inkomstenbelasting is nul. Blijft er korting over, dan zegt het signaal dat die verloren is. Betaal je wel zorgverzekeringswet, dan noemt het dat bedrag erbij.
  • Wat je samen aan inkomstenbelasting en zorgverzekeringswet betaalt via de aanslag. In het lopende jaar met de vraag om dat bedrag opzij te zetten. Heb je loonheffing ingevuld, dan staat er hoeveel je nog betaalt, of hoeveel je per saldo terugkrijgt.
  • De btw van dat jaar: wat je in rekening bracht, wat je op je kosten betaalde, en het saldo. Per kwartaal staat het in Btw per kwartaal; in de belasting die dit scherm uitrekent zit het niet.
  • Een deel van je ondernemersaftrek kon niet worden gebruikt, omdat de aftrek beperkt is tot je winst. Waarom dat niet altijd verloren is, staat onderaan.

Elk signaal heeft een kruisje. Klik je het weg, dan blijft het weg, ook na opnieuw laden en op een andere computer, tot zijn tekst verandert. Kies je een ander jaar of verschuift het bedrag, dan is het een nieuw signaal en staat het er weer.

De zes tegels

  • Winst voor de belasting: omzet min zakelijke kosten, allebei exclusief btw. In het lopende jaar staat eronder dat het de omzet tot nu is tegen de kosten over het hele jaar. Daarom is het een ander getal dan de Winst op Overzicht, die de kosten telt tot en met deze maand.
  • Netto uit onderneming: wat er van je winst overblijft na inkomstenbelasting en zorgverzekeringswet, met het percentage van je winst.
  • Inkomstenbelasting: wat je nog moet betalen, na de heffingskortingen en na wat er al op je loon is ingehouden.
  • Zorgverzekeringswet: het percentage over je belastbare winst.
  • Effectieve druk: welk deel van elke euro winst naar de fiscus gaat.
  • De zesde tegel zegt waar je staat tegenover de grens waaronder je geen inkomstenbelasting betaalt. Meestal is dat Ruimte tot de grens, of Boven de grens als je eroverheen zit. Met loon erbij kan het Tot de nulband zijn, als je bij weinig winst al belasting betaalt en die verderop wegvalt, of Vanaf de eerste euro belasting, als je loon de kortingen al opvult.

De weg van omzet naar netto

De grote kaart loopt de stappen af in de volgorde die de Belastingdienst aanhoudt, in drie blokken:

  1. Wat er binnenkomt en wat eraf gaat: je omzet, min je zakelijke kosten, geeft je Winst uit onderneming. Je ritten zitten in die kosten; staan er ritten in het jaar, dan zegt een regel onder Zakelijke kosten hoeveel daarvan kilometers zijn, bijvoorbeeld “waarvan kilometers: 1.650 km, € 412,50”, met een link Naar Kilometers. Heb je loon ingevuld, dan komt dat erbij en staat er ook Samen binnengekomen.
  2. Waar de fiscus over rekent: van je winst gaan de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en je overige ondernemersaftrek af, maar nooit meer dan je winst. Wat niet past, staat als Aftrek die niet paste binnen je winst weer terug. Dan gaat de mkb-winstvrijstelling eraf, en houd je de Belastbare winst over. Met loon of aftrekposten in box 1 komt daar nog Belastbaar in box 1 onder.
  3. Wat je afdraagt: de inkomstenbelasting over de schijven, min de heffingskortingen voor zover ze die belasting wegnemen, geeft de Inkomstenbelasting over dit jaar. Daar gaan je aftrekposten in box 1 en de zorgverzekeringswet nog af, en onderaan staat Netto besteedbaar.

Onder de kaart staat hoeveel van dat netto uit je onderneming komt en hoeveel uit je loon. Met loon erbij wordt de belasting naar rato over die twee verdeeld. Die zin noemt ook heffingskorting die ongebruikt blijft, en wat je via de aangifte terugkrijgt als er meer loonheffing is ingehouden dan de berekening oplevert.

Wat je belasting wegneemt

Twee balken op dezelfde schaal. De bovenste, Wat de schijven opleveren, is de belasting per schijf. De onderste, Wat de heffingskortingen wegnemen, is de algemene heffingskorting plus de arbeidskorting: wat je niet hoeft te betalen. Is de onderste langer, dan betaal je geen inkomstenbelasting, en dat overschot verdwijnt: je kunt het niet meenemen en niet overdragen.

Waar je uitkomt als het jaar zo doorgaat

Naast de balken staat een projectie. In het lopende jaar neemt de app je gemiddelde omzet per maand tot nu, rekent die door naar twaalf maanden en zet daar je kosten over het hele jaar tegenover, want je vaste lasten van de rest van het jaar staan al vast. Zo zie je je Verwachte winst en je Verwacht netto uit onderneming, en eronder wat dat aan belasting kost.

In december heet het blok De laatste maand loopt en staat er de stand tot nu. Over een voorbij jaar heet het Het jaar is compleet en zegt het of er nog facturen openstaan. Staat er over het jaar nog niets in, dan heet het Er staat nog niets in.

Wat je winst je kost

De grafiek Wat je winst je kost, en vanaf waar het meer wordt laat bij elke winst, in stappen van 2.500 euro, zien wat je kwijt bent aan inkomstenbelasting en zorgverzekeringswet. Twee strepen markeren je staat hier en belastingvrij tot hier. Wijs je een punt aan, dan zie je wat je samen kwijt bent, wat je overhoudt en wat elke euro erbij kost.

Zo zie je waar de knik zit: tot de grens nemen de heffingskortingen de hele inkomstenbelasting weg en loopt alleen de zorgverzekeringswet mee, daarboven wordt de rode vlek snel dikker.

De jaren naast elkaar

Staan er minstens twee jaren met omzet of kosten in de boeken, dan zet deze tabel ze naast elkaar, elk jaar met zijn eigen tarieven. De kolom Verschil is het eerste jaar tegen het laatste. Groen en rood volgen per regel wat gunstig is: meer omzet is goed, meer belasting niet.

Een jaar zonder omzet en zonder kosten laat de tabel weg. Onder de tabel staat of de vergelijking eerlijk is. Is een jaar nog niet voorbij, of staan er geen kosten in, dan zegt die zin welke kant het verschil daardoor op scheef staat.

Btw per kwartaal

Onder de jaren naast elkaar staat een tabel met de btw van het gekozen jaar, per kwartaal. In de kop staat welke aangifte als eerste moet, bijvoorbeeld “{kwartaal} aangeven, uiterlijk {datum}”. Per kwartaal zie je In rekening gebracht (de btw op je facturen, min die op je creditnota’s), Op je kosten (de btw op je zakelijke kosten), het Saldo en de datum waarop je de aangifte uiterlijk doet (kolom Aangifte uiterlijk): 30 april, 31 juli, 31 oktober en 31 januari van het jaar erop. Is het saldo negatief, dan staat er “terug” achter het bedrag.

Het kwartaal waarin je nu zit heeft “loopt nog” achter zijn naam. Een kwartaal dat voorbij is maar waarvan de aangiftetermijn nog loopt, heeft “aangiftetermijn loopt”; dat is de aangifte die je als eerste doet. Een kwartaal dat nog moet beginnen staat lichter, met “nog niet begonnen”. Je vaste lasten tellen voor het hele kwartaal mee, ook de maanden die nog komen, dus een kwartaal dat nog niet begonnen is kan al een bedrag hebben. De onderste regel, Heel met het jaartal, is hetzelfde saldo als het btw-signaal bovenaan. Elk bedrag is op centen afgerond, dus die regel kan een cent schelen met de vier kwartalen opgeteld.

In Zakenmaat telt de btw op de factuurdatum, ook als je op het kasstelsel staat (zie Factuurstelsel of kasstelsel). Het saldo per kwartaal is de lijn Btw op het tabblad Overzicht, opgeteld over de drie maanden. Staat er in het hele jaar geen btw, dan staat er “Over 2026 staat er geen btw in je facturen en kosten.” (met het jaar dat je bekijkt) in plaats van een tabel met nullen.

Staan er op een factuur regels met 21 en met 9 procent, dan telt de btw van beide tarieven mee in In rekening gebracht, per factuur op centen afgerond zoals op het vel. Op dit scherm staat dat per kwartaal als één bedrag. Vraag je je AI naar je belastingstand, dan krijgt hij per kwartaal ook de rubrieken van je aangifte: rubriek 1a (21 procent) en rubriek 1b (9 procent), elk met de omzet en de btw, en de omzet tegen 0 procent apart.

Onder de tabel staat: “De aangifte doe je zelf bij de Belastingdienst, uiterlijk de laatste dag van de maand na het kwartaal.” Daaronder staat de vaste regel, met “Btw per kwartaal” ervoor. Doe je mee aan de kleineondernemersregeling (KOR), dan doe je geen btw-aangifte en krijg je de btw op je kosten niet terug; dan zegt deze tabel niets over jou.

Wat jij hebt ingevuld, en de tarieven

Onderaan staan twee kaarten. Wat jij hebt ingevuld zet de waarden onder elkaar waar deze berekening op staat, van Wanneer telt een factuur als omzet tot Aftrekposten in box 1. Met Aanpassen opent de lade Fiscaal op het jaar dat je hier bekeek. Elke wijziging in die lade wordt meteen bewaard en rekent dit scherm opnieuw door. Onderin staan Naar Instellingen, dat naar de pagina gaat met hetzelfde jaar gekozen, en Klaar, dat de lade sluit. De andere kaart, De tarieven van het jaar, toont de cijfers van de Belastingdienst zelf: de aftrekposten, de schijven, de heffingskortingen en de zorgverzekeringswet. Die zijn nergens in te stellen.

Instellingen › Belasting

Hier, of in de lade Fiscaal op het belastingscherm, vul je in wat de app over je fiscale situatie moet weten. Er is geen opslaanknop: een schakelaar of keuzelijst wordt bewaard zodra je hem verandert, een bedrag zodra je het veld verlaat. Rechtsboven in de kaart Fiscaal verschijnt dan Opgeslagen. Wat je hier zet, rekent meteen mee op het belastingscherm.

Naast dat woord kies je het jaar, uit dezelfde jaren als op het belastingscherm. Kom je via Naar Instellingen in de lade, dan staat het jaar dat je bekeek al gekozen. Het jaar doet ertoe voor de twee velden die per jaar apart staan, en voor de bedragen bij de schakelaars, de noot en de grafiek.

Urencriterium behaald

Minimaal 1.225 uur per jaar in je onderneming. Zonder deze schakelaar krijg je geen zelfstandigenaftrek en ook geen startersaftrek. Rechts van elke schakelaar staat wat hij nu waard is, gerekend over je winst van het gekozen jaar: “aanzetten scheelt” of “uitzetten kost” een bedrag, of “verandert niets”. Dat bedrag is het verschil in wat je samen aan inkomstenbelasting en zorgverzekeringswet kwijt bent.

Starter

Maximaal vijf jaar ondernemer en de startersaftrek nog geen drie keer gebruikt. Zolang het urencriterium uit staat, is deze schakelaar niet te bedienen en staat er “vervalt”: de startersaftrek kan niet zonder. Staat Startersaftrek resterend op 0 keer, dan staat er “al drie keer gebruikt”.

Wanneer telt een factuur als omzet

Kies tussen Zodra ik hem verstuur (factuurstelsel) en Pas als hij betaald is (kasstelsel). Zie hieronder, dit is de instelling waar de meeste verwarring vandaan komt.

Startersaftrek resterend

Hoe vaak je de startersaftrek nog mag gebruiken, van 0 tot 3 keer. Staat er niets, dan rekent de app met 3.

Overige ondernemersaftrek

Een bedrag dat je zelf uitrekent, zoals de S&O-aftrek of de meewerkaftrek. De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek hoort hier niet: die verlaagt je winst zelf.

Loon uit dienstbetrekking in 2026

Loon, een uitkering of je eigenwoningforfait. Het jaartal in de naam is het jaar dat je bovenaan gekozen hebt, want dit veld staat per jaar apart, dus loon dat je in 2025 invult, telt niet mee in 2026. Een negatief bedrag mag.

Aftrekposten in box 1

Bijvoorbeeld hypotheekrente of lijfrentepremies.

Al ingehouden loonheffing in 2026

De loonheffing die al op dat loon is ingehouden. Ook dit veld staat per jaar apart.

Alleen het loon en de ingehouden loonheffing staan per jaar apart; de rest geldt voor elk jaar tegelijk. Vul je niets in, dan rekent de app alsof je alleen je onderneming hebt en er nergens loonheffing is ingehouden. Voor veel zzp’ers klopt dat, maar niet voor iedereen.

Onder de velden staat een noot met je winst van het gekozen jaar, wat je daarover betaalt, en waarom de inkomstenbelasting op nul staat als dat zo is. Zonder winst zegt hij dat de schakelaars nu niets veranderen.

Daaronder staat de grafiek Wat je betaalt bij welke winst: inkomstenbelasting plus zorgverzekeringswet, van nul tot minstens 50.000 euro winst. De doorgetrokken lijn is met jouw instellingen, de grijze stippellijn zonder urencriterium, dus wat je zou betalen zonder zelfstandigen- en startersaftrek. Haal je het urencriterium niet, dan vallen de twee lijnen samen. Ook hier markeren je staat hier en belastingvrij tot hier je stand en de grens. Onder de grafiek staat de vaste regel, met “Wat je betaalt bij welke winst” ervoor, ook in de lade Fiscaal.

Konden je instellingen niet worden geladen, dan staat de kaart op slot en zegt een melding in de kaart dat wat je ziet de standaardwaarden zijn. Een klik zou dan je bewaarde keuzes overschrijven met de standaardwaarden. Ververs de pagina.

Factuurstelsel of kasstelsel

Met Wanneer telt een factuur als omzet kies je tussen twee standen. Op het factuurstelsel, de standaard, telt een factuur mee zodra je hem verstuurt, op zijn factuurdatum. Op het kasstelsel pas als hij betaald is, en dan op de dag waarop het geld binnenkwam: een factuur van september die op 3 oktober betaald is, is omzet van oktober. Die dag is de betaaldatum die je kiest als je de factuur op betaald zet, zie Facturen opvolgen. Heeft een betaalde factuur geen betaaldatum, omdat hij al op betaald stond voordat de app die dag bijhield, dan telt de factuurdatum.

Dat geldt alleen voor je omzet. De btw telt op beide stelsels op de factuurdatum, want die draag je af in het kwartaal van de factuur. Op het kasstelsel telt de btw van een verstuurde factuur die nog openstaat dus wel mee, terwijl het bedrag zelf nog niet in je omzet zit. De kaart Wat jij hebt ingevuld zegt het er ook bij.

Dat verschil is groot als er veel openstaat: op het kasstelsel reserveer je minder zolang je klanten nog niet hebben betaald. Het factuurstelsel is de norm voor een eenmanszaak en waarschijnlijk wat je boekhouder aanhoudt, dus wijk daar alleen van af als je weet waarom.

Je keuze staat ook in de naam van de omzetregel bovenaan de weg van omzet naar netto: “Omzet, verstuurd en betaald” op het factuurstelsel, “Omzet, alleen wat betaald is” op het kasstelsel.

Die keuze geldt voor elk omzetbedrag in de app: het dashboard, Financieel, je doelen en wat je AI-koppeling noemt. Alleen de stand Samen op Financieel en op het dashboard rekent altijd met betaalde facturen, want die laat zien wat er echt op je rekening binnenkomt.

Waar je op moet letten

Dit is inkomstenbelasting en zorgverzekeringswet, geen btw-aangifte. De btw staat er los naast: het saldo over het jaar in een signaal en per kwartaal in de tabel Btw per kwartaal. Geen van beide zit in de belasting die dit scherm uitrekent.

Ondernemersaftrek die niet past binnen je winst, neemt de berekening niet mee naar een volgend jaar. In werkelijkheid mag je het niet gebruikte deel van de zelfstandigenaftrek onder voorwaarden wel verrekenen: als starter de negen jaar daarna, en anders als je in een van de vijf jaren ervoor geen ondernemer was. Het signaal daarover zegt welke van de twee op jou kan slaan. Vraag het je boekhouder, want bij een verliesjaar of een laag jaar wijkt de schatting hierdoor af.

De cijfers volgen je administratie in Zakenmaat. Facturen die je buiten de app om hebt gestuurd of kosten die je niet hebt ingevoerd, bestaan hier niet. Een reservering op een halve administratie is een verkeerde reservering.

Wat wel en niet aftrekbaar is, en welke regelingen op jou van toepassing zijn, staat niet in deze handleiding. Kijk in de kennisbank op zakenmaat.nl of vraag het je boekhouder.